غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی یا تغذیه در دوران رادیوتراپی

تغذیه مناسب قبل از پرتودرمانی
5/5 - (1 امتیاز)

در سفری که ما برای بهبودی و درمان در پیش داریم، اهمیت نقش تغذیه مناسب در دوران پرتودرمانی در پیشگیری از عوارض و افزایش اثربخشی پرتودرمانی از همه مهم‌تر است. زمانی که در معرض درمان پرتودرمانی قرار می‌گیریم، انتخاب درست مواد غذایی می‌تواند به ۱ مرحله مهم و کلیدی تبدیل شود. این مقاله به دنبال ارائه راهنمایی جامع و کاربردی برای غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی است. با ما همراه باشید تا به دنیایی از غذاهای مفید، رژیم‌های غذایی مناسب و راهکارهایی برای تقویت ایمنی و انرژی خود بعد از پرتودرمانی وارد شویم.

اگر می خواهید بدانید «پرتودرمانی چیست؟» و چگونه سرطان را درمان می کند لطفا روی پرتودرمانی چیست کلیک کنید. همچنین بسیار مهم است که بهترین متخصص پرتودرمانی را برای درمان خود انتخاب کنید. پیشنهاد میکنم حتما روی بهترین متخصص پرتودرمانی کلیک کنید و معیارهای انتخاب یک پزشک خوب را بدانید.

بسیار خب بامطالعه این مقاله، به بهبود سلامتی خود گام بزرگی برداشته و تأثیرات مثبت تغذیه در موفقیت درمانی را تجربه خواهید کرد. پس تا انتها با ما همراه باشید.

فهرست مطالب

تغذیه در دوران رادیوتراپی

غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی، حین و بعد از درمان سرطان مهم است. درمان‌ها ممکن است شامل پرتودرمانی، شیمی‌درمانی، هورمون درمانی، درمان هدفمند (ایمونوتراپی) ، جراحی یا هر ترکیبی از این موارد باشد. این روش‌ها و داروها باعث می‌شود بسیاری از افراد اشتها و انرژی خود را از دست بدهند. این درمان ها آنها را در معرض افزایش خطر سوء تغذیه قرار می‌دهد.

انتخاب‌های غذایی خوب زمانی که سرطان دارید و در حال درمان هستید ممکن است با آنچه که روزانه آن را می‌خورید بسیار متفاوت باشد. هدف اصلی این است که سعی کنید وزن خود را ثابت نگه‌دارید درحالی‌که تا حد ممکن مواد مغذی سالم مصرف کنید. برای تقریباً ثابت نگهداشتن وزن، بهبودی صحیح و داشتن انرژی برای مقابله با درمان، ممکن است از شما خواسته شود که غذاهای پرکالری و پروتئین بالا بخورید. توجه داشته باشید غیر از تغذیه از تاثیر ورزش در دوران پرتودرمانی غافل نشوید. روی این لینک کنید و تاثیرات ورزش را نیز بخوانید.ما بصورت کلی غذاهای که برای مبتلا شدن شما به سرطان یا اگر فردی مبتلا به سرطان هست را در این مقاله غذاهای مضر برای سرطان لیست کرده ایم و یک راهنمای جامع تغذیه رو دراختیار شما قرار داده ایم روی آن کلیک کنید و برای سلامتی خود و خانواده آن را مطالعه کنید.

رژیم غذایی قبل از پرتودرمانی​

چگونه رژیم غذایی می تواند در طول پرتودرمانی تغییر کند؟

وقتی صحبت از تغذیه سالم به میان می آید، می دانیم که معمولاً به معنای خوردن مقدار زیادی سبزیجات و میوه است.

رژیم غذایی شما در طول تشعشع ممکن است شامل غذاهایی باشد که در حالت عادی نمی‌خورید. به این دلیل که نیازهای بدن شما در طول تابش متفاوت است.

این غیرمعمول نیست که پرتودرمانی انرژی بیمار را از بین ببرد و اشتهای او را کاهش دهد. بسیاری از بیماران حالت تهوع دارند که میل به خوردن را نیز کاهش می دهد. بنابراین نیاز به کالری و پروتئین بیشتر از حد معمول است.

کالری و پروتئین مورد نیاز در طول تابش افزایش می یابد تا به ثابت نگه داشتن وزن کمک کند.

آنچه در طول پرتودرمانی می خورید ترکیبی از طعم خوب و آنچه بدن شما در طول درمان به آن نیاز دارد خواهد بود. در اینجا برخی از مواد غذایی که ممکن است اجزای اصلی رژیم غذایی شما باشد را توضیح خواهیم داد.

 

کالری

برخی از بیماران پرتودرمانی نیاز به یک رژیم غذایی با کالری بالاتر دارند تا مطمئن شوند که غذایی که می خورند انرژی کافی برای رشد بافت سالم به بدن می رساند. بیماران باید 25 تا 35 کالری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن مصرف کنند. برای مثال، یک مرد 70 کیلویی باید سعی کند بین 1705 تا 2386 کالری بخورد.

پروتئین

پروتئین به حفظ عضلات کمک می کند و از یک سیستم ایمنی سالم پشتیبانی می کند – هر دو عملکرد حیاتی که در طول تابش مورد نیاز هستند. به همین دلیل است که بسیاری از بیماران پرتودرمانی باید رژیم های پرپروتئین داشته باشند.

بنابراین در حالی که هر گروه غذایی مهم است، پروتئین در طول تشعشع از همه مهمتر است. پروتئین برای رشد، ترمیم بافت بدن و حمایت از سیستم ایمنی استفاده می شود.

ویتامین ها و مواد معدنی

ویتامین ها و مواد معدنی نیز به تقویت سیستم ایمنی کمک می کنند و از ترمیم بافت های سالم حمایت می کنند. اما حتما شما باید با پزشک خود مشورت کنید که آیا مکمل های ویتامین توصیه می شود یا خیر. در برخی موارد، پزشک ممکن است به شما توصیه کند که مصرف برخی مکمل ها و ویتامین ها را در طول پرتودرمانی متوقف کنید.

بنابراین مکمل‌ها می‌توانند راهی مطمئن برای اطمینان از دریافت ویتامین‌ها و مواد معدنی کافی در برخی بیماران خاص تحت پرتودرمانی باشند. با این حال، در صورت مصرف نادرست می توانند مضر باشند و معمولا توصیه می شود از مصرف مکمل های ویتامین E در طول پرتودرمانی خودداری کنید.

غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی

غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی نقش مهمی در موفقیت درمانی ایفا می‌کند. انتخاب و مصرف مواد غذایی مناسب در این مرحله، به بهبود تحمل بدن و تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر پرتودرمانی کمک می‌کند و اثربخشی آن را افزایش می‌دهد. برای تغذیه مناسب بعد از پرتودرمانی، می‌توان به نکات زیر توجه کرد:

  1. سبزیجات برگ سبز و میوه جات تازه: اولویت به مصرف سبزیجات برگ سبز و میوه‌های تازه است. آنها حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که این آنتی‌اکسیدان‌ها در مقابل تولید رادیکال‌های آزاد ناشی از پرتودرمانی مقاومت ایجاد می‌کنند. نقش مهمی در کاهش التهابات در نواحی تحت درمان دارند. با تقویت سیستم ایمنی بدن از حملات باکتری‌ها و عفونت‌ها جلوگیری می‌کنند.
  2. پروتئین: مصرف منابع پروتئینی مانند مرغ، ماهی، حبوبات، و محصولات لبنی اهمیت دارند. پروتئین به بازسازی سلول‌ها کمک کرده و انرژی لازم را برای بدن فراهم و باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود. همچنین پروتئین می‌تواند به حفظ وزن بدن کمک کرده و از افت وزن غیرمطلوب جلوگیری نماید.
  3. کربوهیدرات: انتخاب کربوهیدرات ها مانند گندم، برنج قهوه‌ای، و سبوس به بهبود انرژی بدن کمک می‌کنند و همچنین به حفظ تعادل گلوکز در خون کمک کرده و از افت شدید قند خون جلوگیری می‌کند.
  4. چربی های سالم: از چربی‌های سالم مانند روغن زیتون، آووکادو و ماهی‌های چرب استفاده کنید.
  5. آب فراوان: مصرف آب کافی از خشکی و تحریک پوست و تهوع و خستگی بعد از پرتو درمانی جلوگیری می‌کند و باعث افزایش حجم خون و بهبود بافت‌های آسیب‌دیده میشود و مواد زائد و مضر از بدن را با ادرار دفع می‌کند.

رژیم غذایی مناسب بعد از پرتودرمانی باعث ارتقاء کیفیت درمان و کاهش عوارض جانبی می‌شود.  غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی، به ویژه آنتی‌اکسیدان‌ها، می‌توانند سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و از آسیب به سلول‌های سالم جلوگیری کنند. با رعایت این رژیم غذایی قبل و بعد از درمان پرتودرمانی، می‌توانید برای شروع پرتودرمانی، بدن خود را بهتر آماده کنید و از نتایج بهتری بهره‌مند شوید.

چه غذاهایی نباید در دوران پرتودرمانی مصرف شود؟

بهتر است قبل و بعد از پرتودرمانی، از مصرف برخی غذاها و نوشیدنی‌های نامناسب خودداری شود. غذاهای نامناسب در دروران پرتو درمانی  عبارتند از:

  1. غذاهای چرب : مصرف غذاهای پرچرب ممکن است باعث افزایش مشکلات گوارشی شود و بر عملکرد پرتودرمانی تأثیر منفی بگذارد.
  2. میوه های ترش و اسیدی: مصرف میوه‌هایی مانند لیمو، پرتقال و کیوی به دلیل اسیدی بودن آنها، ممکن است برای دستگاه گوارشی تحریک‌کننده باشند.
  3. غذاهای شور و نمکی: مصرف غذاهای شور و نمکی می‌تواند منجر به مشکلات فشار خون و کمبود آب در بدن شود.
  4. نوشیدنی های حاوی کافئین: مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین ممکن است باعث افزایش اثرات جانبی مثل خشکی دهان و افزایش تحریک عصبی شود.
  5. شکلات و شیرینی جات: مصرف بیش از حد شکلات و محصولات شیرین ممکن است باعث افزایش وزن و مشکلات گوارشی شود.

تا جای که امکان دارد از خوردن این غذاها اجتناب کنید.

اصول رژیم غذایی در طول پرتودرمانی

گنجاندن این 5 جزء در یک رژیم غذایی سالم در طول پرتودرمانی، دستوری برای بهبودی سریع با عوارض جانبی کمتر است. پرتودرمانی می تواند نحوه پذیرش برخی غذاها و استفاده از مواد مغذی توسط بدن بیمار را تغییر دهد.

در اینجا دستورالعمل های اساسی برای ایجاد یک رژیم غذایی سالم در حین انجام پرتودرمانی برای درمان سرطان آمده است:

  1. به آنچه بدن شما به شما می گوید گوش دهید: اکثر بیماران در طول درمان سرطان عوارض جانبی کمی را تجربه می کنند، در حالی که برخی، تعدادی از عوارض جانبی را تجربه می کنند. عوارض جانبی ممکن است در همان روز یا پس از درمان رخ دهد. رادیوتراپی می تواند با عوارض جانبی مانند بی اشتهایی، تغییرات چشایی، مشکل در جویدن و بلع و مشکلات روده ای مانند اسهال و تهوع همراه باشد. غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی ممکن است شامل تغییر به یک رژیم غذایی ملایم یا اضافه کردن مقدار زیادی غذاهای خوش طعم به وعده های غذایی شما باشد. اگر شروع به تجربه هرگونه عوارض جانبی پرتودرمانی کردید، به پزشک خود اطلاع دهید.
  2. یکی دیگر از اجزای یک رژیم غذایی سالم در طول پرتودرمانی، برنامه ریزی از قبل است: قبل از شروع درمان، وعده های غذایی سالم را در یخچال و فریزر خود تهیه و نگهداری کنید. همیشه تنقلات سالم مورد علاقه خود را در دسترس داشته باشید.

    برنامه ریزی از قبل و آماده سازی غذاهای سالم و متنوع باعث می شود حتی اگر بهترین احساس را ندارید، خوب غذا بخورید. 

  3. وعده های غذایی غنی از مواد مغذی بخورید:

    خوردن وعده های غذایی غنی از مواد مغذی عاملی برای بهبودی پس از پرتودرمانی است. خوردن وعده‌های غذایی پرکالری و کم‌مغذی، آنچه را که بدن برای بهبودی نیاز دارد، نمی‌دهد و در نتیجه زمان بهبودی را کاهش می‌دهد. غذاهای تازه و رنگارنگ را برای رژیم غذایی خود انتخاب کنید. هرچه افراد غذاهای رنگارنگ بیشتری بخورند، انواع ویتامین ها و مواد معدنی بیشتری دریافت می کنند.

  4. قوانین را بشکنید: حفظ یک رژیم غذایی خوب در طول پرتودرمانی ممکن است به معنای کنار گذاشتن قوانین غذایی منظم و ایجاد قوانین جدید وعده غذایی باشد.
  5. وعده های غذایی کوچکتر بخورید: خوردن وعده‌های غذایی کوچک‌تر، در مواقعی که عوارض جانبی پرتودرمانی را تجربه می‌کنید، مفید است. خوردن 5 وعده غذایی کوچک در روز به جای خوردن 3 وعده غذایی بزرگ به هضم غذا و جلوگیری از حالت تهوع کمک می کند.

    استراحت در حالت نشسته بعد از غذا نیز به هضم مناسب کمک می‌کند. حداقل دو ساعت بعد از غذا دراز نکشید.

    از سوی دیگر انواع غذاهای سالمی که می خورید را بر اساس زمان روز محدود نکنید. سنت های معمول زمان صرف غذا را بشکنید. ممکن است تمایل داشته باشید که برای شام، غذاهایی که به عنوان صبحانه میل می کردید را بخورید. اگر تمایلی به خوردن صبحانه در صبح زود ندارید، سعی کنید یک وعده کوچک مرغ و برنج پخته شده یا یک سوپ خامه یا آبگوشت بخورید. در واقع به جای تمرکز بر محدودیت های رژیم غذایی، روی غذاهای مختلفی تمرکز کنید که هنوز هم می توانند خوشمزه و سرگرم کننده باشند.

  6. مایعات فراوان بنوشید: مصرف مایعات فراوان یک جنبه مهم از یک رژیم غذایی سالم است. توصیه می شود که افراد روزانه 3-4 لیتر مایعات بنوشند. اگر در طول پرتودرمانی دچار اسهال شوید، نوشیدن آب زیاد اهمیت ویژه ای دارد.

    هیدراتاسیون خوب (مصرف مایعات فراوان) سموم را از بدن دفع می کند و عوارض جانبی درمان مانند حالت تهوع، ضعف، تغییرات روده و خستگی را کاهش می دهد. هیدراته ماندن همچنین می تواند به بیمار کمک کند تا دیگر نیازی به سرم درمانی نباشد.

    یک بطری آب پر شده را همیشه همراه خود داشته باشید و تا میتوانید بنوشید. برخی از محصولات ژله، پودینگ، بستنی ها و آب میوه ها منابع اضافی هیدراتاسیون هستند، اما مراقب میزان قند آنها باشید.

چالش‌های تغذیه بعد از پرتودرمانی

  1. کاهش اشتها: پرتودرمانی می‌تواند باعث کاهش اشتها شود. این امر می‌تواند به دلیل آسیب به سلول‌های سالم در ناحیه‌ای که تحت پرتودرمانی قرار می‌گیرد، رخ دهد. کاهش اشتها می‌تواند منجر به کاهش وزن، سوء تغذیه و سایر مشکلات سلامتی شود.
  2. خستگی: پرتودرمانی می‌تواند باعث خستگی شدید شود. این امر می‌تواند به دلیل آسیب به سلول‌های سالم در ناحیه‌ای که تحت پرتودرمانی قرار می‌گیرد، رخ دهد. خستگی می‌تواند باعث شود که فرد انرژی کمتری برای غذا خوردن داشته باشد.
  3. حالت تهوع و استفراغ: پرتودرمانی می‌تواند باعث حالت تهوع و استفراغ شود. این امر می‌تواند به دلیل آسیب به سلول‌های سالم در ناحیه‌ای که تحت پرتودرمانی قرار می‌گیرد، رخ دهد. حالت تهوع و استفراغ می‌تواند باعث شود که فرد غذا خوردن را دشوار یا غیرممکن کند.
  4. اسهال: پرتودرمانی می‌تواند باعث اسهال شود. این امر می‌تواند به دلیل آسیب به سلول‌های سالم در ناحیه‌ای که تحت پرتودرمانی قرار می‌گیرد، رخ دهد. اسهال می‌تواند باعث شود که فرد آب و مواد مغذی را از دست دهد.
  5. زخم دهان: پرتودرمانی می‌تواند باعث زخم دهان شود. این امر می‌تواند به دلیل آسیب به سلول‌های سالم در دهان، رخ دهد. زخم دهان می‌تواند باعث درد، سوزش و مشکل در غذا خوردن شود.
  6. خشکی دهان: پرتودرمانی می‌تواند باعث خشکی دهان شود. این امر می‌تواند به دلیل آسیب به غدد بزاقی، رخ دهد. خشکی دهان می‌تواند باعث مشکل در جویدن و بلع غذا شود.
  7. مشکلات هاضمه یا احساس سیری زودرس: پرتودرمانی می‌تواند باعث مشکلات هاضمه و بعضی اوقات سیری زودرس شود.

برای کمک به کاهش این چالش‌ها، افراد تحت درمان پرتودرمانی می توانند به یک متخصص تغذیه مراجعه کنند. متخصص تغذیه می‌تواند یک برنامه تغذیه مناسب بعد از پرتودرمانی را برای شما آماده کند تا یک رژیم غذایی سالم و متعادل را برای خود داشته باشید که شما را در حفظ وزن، دریافت مواد مغذی مورد نیاز و کاهش عوارض جانبی پرتودرمانی کمک کند.

در ادامه چند نکته برای کمک به بهبود تغذیه قبل از شروع درمان پرتودرمانی آورده شده است.

10 نکته برای کمک به بهبود تغذیه در دوران پرتودرمانی

برای اطمینان از دریافت کالری کافی در طول پرتودرمانی، از خود بپرسید: «چه چیزی می توانم به این وعده غذایی اضافه کنم تا غنی از مواد مغذی باشد؟» یا در مورد افزودن مواد اضافی که می‌توانید داخل یا روی ظروف خود اضافه کنید فکر کنید.

  1. وعده‌های غذایی و میان وعده‌های کوچک و مکرر بخورید. این امر می‌تواند به شما کمک کند تا اشتهای خود را حفظ کنید و از کاهش وزن جلوگیری کنید.
  2. غذاهای مغذی و پرکالری بخورید. این امر می‌تواند به شما کمک کند تا مواد مغذی مورد نیاز خود را دریافت کنید و از سوء تغذیه جلوگیری کنید.
  3. از نوشیدن مایعات فراوان در طول روز غافل نشوید. این امر می‌تواند به شما کمک کند تا از کم آبی بدن جلوگیری کنید و مواد مغذی مورد نیاز خود را جذب کنید.
  4. اگر دچار حالت تهوع و استفراغ هستید، از غذاها و نوشیدنی‌های سرد استفاده کنید. این امر می‌تواند به کاهش حالت تهوع و استفراغ کمک کند.
  5. اگر دچار اسهال هستید، از غذاهای کم فیبر استفاده کنید. این امر می‌تواند به کاهش اسهال کمک کند.
  6. اگر دچار زخم دهان هستید، از غذاهای نرم و ملایم استفاده کنید. این امر می‌تواند به کاهش درد و ناراحتی ناشی از زخم دهان کمک کند.
  7. اگر دچار خشکی دهان هستید، از آدامس بدون قند یا مکیدن آبنبات چوبی استفاده کنید. این امر می‌تواند به تولید بزاق و مرطوب نگه داشتن دهان کمک کند.
  8. غذاهایی بپزید که بوی خوبی دارند.

  9. نوشیدنی هایی بنوشید که کالری بالایی دارند.

  10. غذاها را در یک محیط آرامش بخش بدون استرس بخورید تا غذا خوردن را به یک تجربه مثبت تبدیل کنید.

برای حالت تهوع پرتودرمانی چی بخوریم؟​​

برای حالت تهوع پرتودرمانی چی بخوریم؟​

  1. صرف مایعات خنک و غذاهای نرم:

    برخی از نمونه‌های مایعات خنک عبارتند از:

    • آب
    • آب میوه‌های تازه
    • اسموتی‌های میوه‌ای
    • شیر

     

    غذاهای نرم می‌توانند به کاهش درد و ناراحتی ناشی از زخم دهان کمک کنند. همچنین می‌توانند به هضم غذا کمک کنند. برخی از نمونه‌های غذاهای نرم عبارتند از:

    • سوپ
    • پوره سیب زمینی
    • ماست
    • پوره میوه
    • تخم مرغ آب پز
  2. مصرف مواد غذایی کم چرب: از مصرف مواد غذایی کم چرب و سبک مانند ماهی، مرغ، و سبزیجات استفاده کنید.

  3. مصرف مواد غذایی با تهوع کاهنده: مواد غذایی مانند زنجبیل، نعناع، یا خیار ممکن است تهوع را کاهش دهند.

  4. اجتناب از مواد غذایی تحریکی: اجتناب از مصرف مواد غذایی تحریکی مانند قهوه، نوشابه، و مواد شور و تند.

غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی نی نی سایت

رژیم غذایی سالم به حمایت از سیستم ایمنی بیمار کمک می کند و عوارض جانبی را کاهش می دهد. تشعشع می تواند برای بدن خسته کننده و سخت باشد. تغذیه فرد بیمار به قوی نگه داشتن او کمک می کند تا بتواند درمان مورد نیاز خود را دریافت کند.

با این حال، مواد مغذی و غذاهایی که یک فرد در طول درمان سرطان به آن نیاز دارد، بر اساس فرد، نحوه پاسخ بدن او به پرتو، ناحیه درمان و طول درمان متفاوت است.

در حالی که هیچ رژیم پرتویی یکسانی وجود ندارد، برخی از دستورالعمل ها و نکاتی وجود دارد که می تواند به شما در یافتن بهترین رژیم در طول درمان سرطان کمک کند. ما تمام این موراد را در این مطلب مورد بررسی قراردادیم.

سخن پایانی

غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی، نقش مهمی در مدیریت عوارض جانبی و بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد. کاهش اشتها، خستگی، حالت تهوع و استفراغ، اسهال، زخم دهان و خشکی دهان از جمله عوارض جانبی شایع پرتودرمانی هستند که می‌توانند بر تغذیه بیمار تأثیر بگذارند. تغذیه مناسب می‌تواند به حفظ وزن، افزایش انرژی و مقابله با این عوارض جانبی کمک کند. در این مقاله نکات زیادی برای داشتن تغذیه در دوران پرتودرمانی مورد بررسی قرار دادیم. با پیروی از این نکات، می‌توانید تغذیه مناسبی داشته باشید و عوارض جانبی پرتودرمانی را کاهش دهید. اگر با دیگر روش های درمان سرطان آشنا نیستید ما بهترین روش های درمان سرطان را برای شما لیست کرده ایم. از مقاله بهترین روش درمان سرطان آن ها را مطالعه کنید. توصیه میکنم حتما لینک های مفیدی که برای شما در این مقاله آورده ایم را نیز مطالعه کنید تا بتوانید به سلامتی خود و خانواده کمک شایانی کنید. با آرزوی سلامتی برای هموطنان عزیزم دکتر احسان کرباسی متخصص پرتودرمانی در تهران از قسمت تماس با ما، می توانید با ما در ارتباط باشید.

منبع 1

منبع 2

سوالات متداول برای تغذیه بعد از پرتودرمانی

1 دیدگاه دربارهٔ «غذاهای مفید بعد از پرتو درمانی یا تغذیه در دوران رادیوتراپی»

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن